Einde aan daling van het aantal boekhandels

Goed nieuws voor de boekenbranche. Aan de vrijwel structurele daling van het aantal boekhandels lijkt een einde te zijn gekomen. Het aantal bedrijven dat als hoofdactiviteit een winkel in boeken heeft is al enkele jaren vrij stabiel. En nam in het jaar 2021 het aantal vestigingen nog met ruim acht procent af, in het daar op volgende jaar nam het aantal vestigingen toe met bijna 13 procent.

Begin 2025 staan in het Handelsregister van de Kamers van Koophandel 670 bedrijfsvestigingen in Nederland met als hoofdactiviteit “winkels in boeken” ingeschreven (SBI-code 4761), waarvan 518 als hoofdvestiging of zelfstandige vestiging. Van alle ingeschreven boekhandels zijn er 663 economisch actief. Economisch actief betekent dat er in deze ondernemingen ten minste 15 uur per week wordt gewerkt en daarmee deelneemt aan het economisch verkeer. Economisch actief impliceert dat de onderneming aan het economisch verkeer deelneemt. Een pensioen B.V. is een voorbeeld van een bedrijf dat niet economisch actief is. In bovenstaande telling zijn bedrijven met de betreffende SBI-code als nevenactiviteit niet meegenomen. 511 Bedrijfsvestigingen staan met de SBI-code 4761 (winkels in boeken) als nevenactiviteit geregistreerd.

Een bedrijf kan meerdere vestigingen hebben. Onderstaand figuur toont de ontwikkeling van het aantal bedrijven en het aantal vestigingen van boekhandels volgens cijfers van het CBS (SBI-code 4761 als hoofdactiviteit).

ontwikkeling aantal bedrijven en vestigingen van boekhandels per jaar volgens het CBS
*) voorlopige cijfers

Zowel het aantal bedrijven als het aantal vestigingen is in de afgelopen 18 jaar afgenomen. Over de afgelopen paar jaar zien we wel een stabilisatie van de situatie. Over de afgelopen vijf jaar laat het aantal bedrijven een lichte afname zien. Het aantal bedrijven met als hoofdactiviteit “winkels in boeken” is de afgelopen vijf jaar met één procent afgenomen van 490 in het jaar 2019 tot 485 in het jaar 2024. Begin 2025 betreft het 480 bedrijven. Het aantal vestigingen is in dezelfde periode ook afgenomen, namelijk met 4,4 procent, van 685 in het jaar 2019 tot 655 in het jaar 2024. Het CBS werkt overigens met afgeronde 5-tallen.

Onderstaand figuur toont de procentuele mutatie per jaar van het aantal bedrijven en het aantal vestigingen van boekhandels volgens cijfers van het CBS (SBI-code 4761 als hoofdactiviteit).

procentuele mutatie aantal bedrijven en vestigingen van boekhandels per jaar volgens het CBS
*) voorlopige cijfers

In de periode 2007 tot en met 2020 zien we per saldo een lichte afname van het aantal bedrijven. Sinds het jaar 2021 was er weer sprake van een groei, maar de meest actuele cijfers over het eerste kwartaal van 2025 duiden weer op een afname van het aantal bedrijven in de branche. Het aantal vestigingen in de boekhandelsbranche is door de jaren ook afgenomen, al laat het jaar 2023 een plotselinge groei zien nadat het jaar er voor juist een sterke daling liet zien.

Nevenactiviteiten
Uit een analyse van de geregistreerde nevenactiviteiten van boekhandels in het Handelsregister blijkt dat de meest voorkomende nevenactiviteit is te vinden in de categorie winkels in kranten, tijdschriften en kantoorbehoeften. 31,3 Procent van de boekhandels heeft als nevenactiviteit activiteiten op dit gebied. Daarnaast zijn winkels in tabaksproducten, winkels in audio- en video-opnamen en detailhandel via internet in boeken, tijdschriften, cd’s, dvd’s veel voorkomende nevenactiviteit.

Omgekeerd zijn er ook ondernemingen met een andere hoofdactiviteit die de SBI-code 4761 (boekhandels) als nevenactiviteit hebben. Er zijn 511 bedrijfsvestigingen die een boekhandel als nevenactiviteit hebben. Van de ondernemingen die winkels in boeken als nevenactiviteit hebben betreft het in 23,7 procent van de gevallen bedrijven in de categorie winkels in kranten, tijdschriften en kantoorbehoeften. Daarnaast komt een boekhandel als nevenactiviteit veel voor bij speelgoedwinkels en winkels in tabaksproducten.