Uit de Hulpvraag bij schulden Marktmonitor 2026 blijkt dat consumenten met problematische schulden zelf slechts zeer beperkt actief naar hulp zoeken. Uit de analyses blijkt men zich vaak te schamen voor de ontstane situatie en wil men er niet mee bezig zijn. Hierdoor verergert de situatie alleen maar en ontstaan er stapels met ongeopende enveloppen van schuldeisers. Een uitzondering hierop zijn studieschulden; online wordt er wel veel op het gebied van studieschulden gegoogeld. Klaarblijkelijk schaamt men zich niet voor een studieschuld, het is immers een investering voor de toekomst.
Aantal huishoudens met problematische schulden
Zo’n 750.000 huishoudens in Nederland hebben te maken met problematische schulden. Het gemiddeld aantal maandelijkse zoekopdrachten naar hulp bij schulden ligt de afgelopen jaren vrij stabiel rond de 32.000 maandelijkse zoekopdrachten in de Google zoekmachine. In relatie tot het grote aantal huishoudens met problematische schulden is dat derhalve zeer beperkt. Voor schuldhulpverleners een bijna onmogelijke taak om de doelgroep op tijd te vinden en hulp te bieden. Als we inzoomen waarnaar mensen met schulden zoeken zien we dat alles op het gebied van een studieschuld veruit het meest wordt gezocht.
In het zoeken naar studieschuld gerelateerde onderwerpen zien we ook sterke schommelingen in de tijd. Dat wordt veroorzaakt door enkele ingrijpende wijzigingen in de studiefinanciering. Hieronder een overzicht van wijzigingen die terug te vinden zijn in het online zoekvolume op het gebied van hulp bij studieschuld.
Herinvoering van de basisbeurs (september 2023)
Een van de belangrijkste veranderingen vond plaats rond september 2023. De Nederlandse overheid heeft de basisbeurs voor studenten weer ingevoerd voor het studiejaar 2023-2024. Dit betekent dat studenten niet meer verplicht hoeven te lenen om rond te komen, maar weer een onderdeel van hun studiefinanciering als een gift kunnen krijgen. Hoeveel basisbeurs je krijgt hangt af van of je thuis woont of op kamers zit, en hoeveel studiejaren je nog recht hebt dankzij eerdere studies. Door deze herinvoering hebben minder studenten leningen aangevraagd en opgebouwd schuld.
Gevolgen in 2024 – daling aantal mensen met studieschuld
Door de basisbeurs zien we vanaf 2024 dat het aantal mensen dat een studieschuld heeft voor het eerst sinds jaren licht is gedaald. Toch blijft de gemiddelde schuld per persoon en het totaal aan schuld stijgen omdat oudere studenten nog steeds aflossen en veel hebben geleend vóór de hervorming. Kort gezegd: minder nieuwe schulden, maar de bestaande schulden zijn gemiddeld groter.
Rente op studieschuld veranderde vanaf 2024
Een andere belangrijke verandering rond oktober 2023 – met effect vanaf 1 januari 2024: De rente op studieschulden steeg flink. Waar deze jarenlang dicht bij 0% was, ging hij vanaf 2024 naar ongeveer 2,56% voor veel leners. Dit betekent dat schulden sneller groter worden door rente op het totale leenbedrag. Later zijn er ook renteaanpassingen geweest (bijvoorbeeld een kleine daling in 2025 naar ca. 2,33%).
Trends in 2024–2025
Door de combinatie van basisbeurs en renteontwikkelingen: Minder studenten lenen, terwijl het totaalbedrag van bestaande schulden nog steeds groot is. Meer mensen hebben grote schulden (bijvoorbeeld > €50.000), vooral degenen die studeerden onder het oude leenstelsel vóór 2023.
